Financiële risico's

Renteschommelingen

De financiële schuld van gemeente en OCMW bedroeg op 31 december 2024 41.130.262 euro. Deze schuld is als volgt samengesteld:

Obligatielening: 2.165.000 euro
Financiële instellingen: 24.124.459 euro
DBFM GITO: 14.579.625 euro
Andere (Iverlek, De Lijn, Burggraaf, opstal Keizerinnedreef): 261.178 euro

Door de overdracht van het GITO naar het Gemeenschapsonderwijs verdwijnt ook de schuld in het kader van de DBFM GITO. Dit zal in de jaarrekening 2025 boekhoudkundig worden verwerkt. Bij de opmaak van het meerjarenplan 2026-2031 werd al rekening gehouden met de annulatie van deze schuld. Meer dan 95% van de andere uitstaande financiële schulden betreft leningen met een vaste rentevoet. De stijging van de rentevoeten tijdens de afgelopen jaren heeft dus weinig impact op de bestaande financiële schulden. De niet-periodieke aflossing van de obligatielening met wooncertificaat wordt volledig budgettair afgedekt in dit meerjarenplan. Uiteraard is het onzeker wanneer de terugbetalingen van deze lening zullen gebeuren aangezien deze afhankelijk zijn van ofwel het overlijden, ofwel het verlies aan zelfredzaamheid van de begunstigde van het wooncertificaat. Verschuivingen van deze budgetten naar andere jaren behoren dus tot de mogelijkheden. Voor de berekening van de aflossingen van de nieuwe leningen werd rekening gehouden met een rentevoet van 3,5%. Op dit ogenblik is het onduidelijk hoe de financiële markten verder gaan ontwikkelen. Het verleden heeft al meerdere malen aangetoond dat gebeurtenissen op politiek en mondiaal vlak een invloed kunnen hebben op die markten en dat daar heel moeilijk op kan worden geanticipeerd. We rekenen erop dat het percentage van 3,5% momenteel een voorzichtige raming is.

Toegestane lening aan Blue Lions

De toegestane lening aan de Blue Lions Polygoon BV, ter financiering van infrastructuurwerken op de site Polygoon, zal einde 2025 worden geconsolideerd zodat de terugbetalingen door de club kunnen starten. In 2025 zal de eerste schijf worden terugbetaald. Het risico op niet-terugbetaling van de lening door de club wordt afgedekt door de opname van de clausule in de concessieovereenkomst van openbare dienst dat bij niet-terugbetaling van de toegestane lening de concessieovereenkomst kan worden beëindigd en de infrastructuur aan de gemeente wordt overgedragen. Diezelfde zekerheid geldt voor de toegestane lening aan Golf Park.

Pensioenuitdagingen

De pensioenlasten van de lokale besturen zullen de komende jaren sterk stijgen. Terwijl er tot nu toe voor de huidige pensioenen van de personeelsleden van de steden en gemeenten kon worden geput uit reserves, zijn die reserves inmiddels opgedroogd en zullen de stijgende pensioenkosten rechtstreeks op de lokale besturen worden verhaald via verhoging van de pensioenbijdragen op de statutaire personeelsleden. In het meerjarenplan is ook voor 2.917.000 euro responsabiliseringsbijdragen ingeschreven. Dit is een aanzienlijk bedrag dat in de toekomst alleen nog maar zal toenemen. Budgettaire maatregelen bij de Vlaamse overheid hebben er ook toe geleid dat de subsidiëring vanuit Vlaanderen vanaf 2027-2028 niet langer 50% zal bedragen maar minder. Lokale besturen moeten zich ervan bewust zijn dat de kost zal toenemen maar dat de zekerheid op een gedeeltelijke subsidiëring ook kan wegvallen.

Besparingen hogere overheden

De overheden in België moeten de komende jaren sterk saneren om aan de Europese begrotingsnormen te voldoen. Bepaalde lasten worden door de hogere overheden doorgeschoven naar het lokale niveau. Daarnaast besparen de hogere overheden verder op subsidies van projecten en dienstverlening, opgelegd aan en georganiseerd door de lokale besturen. Hoe langer hoe meer zullen de lokale besturen financieel zelfbedruipend moeten zijn. De opdrachten en bevoegdheden worden ruimer maar de financiering ervan steeds minder. Het effect van de beperking van de werkloosheid in tijd is momenteel onduidelijk. Voorzichtigheidshalve werd een meerkost in het meerjarenplan opgenomen. De realiteit zal echter uitmaken of de voorziene ramingen voldoende of overschat zijn.

Vergrijzing van de bevolking

De vergrijzing van de bevolking zal ongetwijfeld in de toekomst een invloed hebben op onze dienstverlening maar ook op onze inkomsten uit de aanvullende belastingen. Op langere termijn zal het bestuur zich hiertegen moeten wapenen.

Klimaatdoelstellingen

Gemeente en OCMW worden geconfronteerd met de uitdagingen om hun infrastructuur duurzaam en klimaatneutraal te maken. In voorliggend meerjarenplan zijn projecten opgenomen die deze doelstellingen moeten waarmaken. Maar ook de volgende besturen zullen hier verder moeten op inzetten, wetende dat dit een grote financiële impact heeft.